Ο Βούδας και τα κοινά όντα

Σε μια επιστολή του με τίτλο «Για την Επίτευξη της φώτισης του Βούδα», ο Νίτσιρεν γράφει:

Aν ο νους των έμβιων όντων είναι ακάθαρτος, το ίδιο ακάθαρτη είναι και η χώρα τους, ενώ αν ο νους τους είναι αγνός, το ίδιο είναι και η χώρα τους. Δεν υπάρχουν δυο χώρες, αγνές ή ακάθαρτες από μόνες τους. Η διαφορά έγκειται αποκλειστικά στο καλό ή στο κακό του νου μας.

Είναι το ίδιο με έναν Βούδα και έναν απλό άνθρωπο. Όντας κανείς παραπλανημένος, ονομάζεται απλός άνθρωπος, μα όταν φωτισθεί, καλείται Βούδας. Αυτό είναι όπως ένας θαμπωμένος καθρέπτης που αστράπτει σαν πολύτιμο πετράδι όταν γυαλιστεί. Ένας νους που είναι τώρα συννεφιασμένος από την πλάνη του έμφυτου σκοταδιού της ζωής είναι σαν θαμπωμένος καθρέπτης, αλλά όταν γυαλιστεί, σίγουρα θα γίνει σαν καθαρός καθρέπτης, και θα αντανακλάσει την ουσιώδη φύση των φαινομένων και την αληθινή όψη της πραγματικότητας. Πίστεψε βαθιά, και γυάλισε με επιμονή τον καθρέπτη σου μέρα και νύχτα. Πώς να τον γυαλίσεις; Μόνο ψάλλοντας Ναμ-μιόχο-ρένγκε-κιό. 

Επομένως δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον κοινό άνθρωπο και στον Βούδα. Η διαφορά βρίσκεται στον νου και στις πράξεις μας. Με άλλα λόγια αποκαλύπτουμε τη φώτιση του Βούδα στην παρούσα μορφή μας, όπως είμαστε. Αυτό το προκαλούμε με τη βουδιστική άσκηση και με την πίστη μας στο Ναμ-μιόχο-ρένγκε-κιο.

Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η αρχική φιλοδοξία στο Βουδισμό ήταν και είναι πάντα η επιθυμία για την ευτυχία τη δική μας και των άλλων. Ο Βουδισμός είχε πάντα την άποψη ότι αυτή είναι η αιώνια και αγνή επιθυμία όλων των ανθρώπων στα βάθη της ζωής τους. Αυτή η σκέψη είναι πρωτότυπη και εμπεριέχεται τόσο στη ζωή του Βούδα όσο και των κοινών ανθρώπων. Ένα άτομο που αφυπνίζεται στη βουδιστική πίστη και ζει σύμφωνα με αυτό το πνεύμα είναι ένας Βούδας. Όλοι εμείς οι κοινοί άνθρωποι, ακριβώς όπως είμαστε, μπορούμε να επιτύχουμε τη φώτιση του Βούδα έχοντας τη βαθιά πεποίθηση ότι είμαστε Βούδες, στην παρούσα μορφή μας.

Μπορεί να είναι δύσκολο στην κοινωνία μας να αντιληφθεί κανείς ότι η αρχή «η φώτιση του Βούδα εμφανίζεται στην καθημερινή ζωή» αποτελεί κάθε άλλο παρά ανέφικτο ιδανικό. Ελάχιστοι θα διαφωνήσουν, θεωρητικά, με την άποψη ότι ο σωστός τρόπος συμπεριφοράς περιλαμβάνει το σεβασμό στους συνανθρώπους μας· στην πράξη όμως, όταν πρόκειται για συγκεκριμένους ανθρώπους στο περιβάλλον μας, μας κατακλύζουν διάφορα συναισθήματα και η εφαρμογή αυτής της αρχής γίνεται αληθινή πρόκληση.

Ο Βούδας και τα κοινά όντα

Η διαφορά βρίσκεται στον νου και στις πράξεις μας.

Ο Βουδισμός θεωρεί ότι η άγνοια ή η αυταπάτη βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του προβλήματος. Πιθανότατα όλοι μας κάποια στιγμή έχουμε υποκύψει σε κάποιο βαθμό και εν γνώσει μας κάναμε ακριβώς το αντίθετο από το σωστό. Η θεμελιώδης άγνοια ή η αυταπάτη –η γενεσιουργός δύναμη του κακού– ενυπάρχει σε κάθε ανθρώπινη ζωή. Όπως αποσαφηνίζεται στο απόσπασμα του Νίτσιρεν, οι άνθρωποι είναι σε θέση να απελευθερωθούν από τα δεσμά της άγνοιας και να εκδηλώσουν την φύση τους του Βούδα, ή αλλιώς έμφυτη φώτισή τους.

Το σημαντικό είναι να πιστεύουμε στις δυνατότητές μας, να προσπαθούμε για να αποκαλύψουμε τη φύση του Βούδα, να αναπτυσσόμαστε ως άνθρωποι, να γίνουμε ευτυχισμένοι και να βοηθάμε τους άλλους για να γίνουν και αυτοί. Ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των ανθρώπων προς εμάς, είναι σημαντικό να ψάλλουμε με αταλάντευτη πίστη στη φύση του Βούδα που βρίσκεται μέσα στον καθένα – σ’ εμάς και στους άλλους. Αυτό από μόνο του μπορεί να αποδειχτεί πολύ μεγάλη πρόκληση και να έχει ως αποτέλεσμα μια πραγματικά εκ βαθέων αλλαγή. Αλλά, όταν κάποιος αναλαμβάνει δράση με βάση μια τέτοια κατάσταση ζωής, αποδεικνύει ότι έχει ανθρωπιά ως βουδιστής.

Είναι σίγουρα δύσκολο να ζήσεις μια ζωή με αληθινή ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η ζωή είναι μια συνεχής αλλαγή. Τίποτα δεν μένει σταθερό. Τα τέσσερα δεινά –της γέννησης, των γηρατειών, της ασθένειας και του θανάτου– είναι αιώνια και από αυτά κανένας δεν ξεφεύγει. Ζώντας μέσα στη σκληρή πραγματικότητα, οι άνθρωποι λαχταρούν από τα μύχια της ύπαρξής τους μια ζωή με αξιοπρέπεια και ουσιαστικό νόημα· μάλιστα καταβάλλουν προσπάθειες για να το επιτύχουν.

Ο Βουδισμός Νίτσιρεν διδάσκει ότι η θεμελιώδης στάση μας απέναντι στα προβλήματα και στα βάσανα, που συνήθως συνοδεύουν τα πρώτα, καθορίζει την νίκη ή την ήττα στον αγώνα μας για να οικοδομήσουμε μια ευτυχισμένη ζωή.

Όταν παρατηρούμε τη ζωή κάποιων σπουδαίων ανθρώπων του παρελθόντος, ανακαλύπτουμε ότι παρέμειναν αήττητοι από τις κακουχίες της ζωής, δεν υποχώρησαν στο σφυροκόπημα των κυμάτων της καθημερινότητας και διατήρησαν άσβεστη την ελπίδα ότι θα πραγματοποιήσουν στόχους που στους περισσότερους φαίνονταν άπιαστα όνειρα. Επιπλέον δεν επέτρεψαν σε τίποτα να τους αποθαρρύνει ούτε να αποτρέψει την υλοποίηση των φιλοδοξιών τους. Μπόρεσαν να τα καταφέρουν, επειδή αυτές καθαυτές οι ελπίδες τους δεν περιορίζονταν σε προσωπικές επιθυμίες ή σε ιδιοτέλεια, αλλά βασίζονταν στη λαχτάρα να ευτυχήσει όλη η ανθρωπότητα, οπότε αυτό τους έδινε εξαιρετική πεποίθηση και σιγουριά.

Βιώνουμε τη μια δυστυχία μετά την άλλη. Δεχόμαστε επίθεση από διάφορα βάσανα. Αυτή είναι η πραγματικότητα της ζωής, αλλά καθένας από εμάς έχει τη δύναμη να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει όλα αυτά τα εμπόδια. Το θέμα είναι κατά πόσο το πιστεύουμε και είμαστε σε θέση να αναδείξουμε στο προσκήνιο της ζωής μας η την απαιτούμενη δύναμη. Αν ηττηθούμε από τις δυσκολίες και αναλωθούμε σε γκρίνιες, σημαίνει ότι επιτρέπουμε στο κάρμα μας να μας αλυσοδέσει. Ενώ, αν αντιμετωπίσουμε κατάματα τις δυσκολίες, μπορούμε να τις μεταμορφώσουμε σε κάτι που εντάσσεται στο σκοπό της ζωής μας. Οπότε, ξεπερνώντας τις δυσκολίες, η ικανότητά μας να επιτύχουμε το σκοπό της ζωής μας ενισχύεται. Τελικά, με την αντιμετώπιση και την υπέρβαση των δυσκολιών εμείς οι κοινοί άνθρωποι αναδεικνύουμε το μεγαλείο του Μυστικού Νόμου.

Αιτιο και Αποτελεσμα

Δείτε και…